Giá vé cao, hàng không lãi đậm… nhưng không phải vì giá vé cao?!

Giá vé tăng cao chóng mặt, những dịp nhu cầu di chuyển của người dân tăng cao thì giá vé còn tăng khủng khiếp hơn. Các hãng hàng không chiếm thị phần lớn báo lãi đậm trong kết quả kinh doanh Quý 1/2024. Thế nhưng, “phần lãi” này đều được lý giải không đến từ việc tăng giá vé… Sao lại có chuyện như vậy?

Hàng nghìn người chen chúc ở sân bay Tân Sơn Nhất để về quê ăn Tết.
Hàng nghìn người chen chúc ở sân bay Tân Sơn Nhất để về quê ăn Tết.

Hàng không đồng loạt báo lãi lớn

Vietnam Airlines vừa ngắt mạch 16 quý thua lỗ liên tiếp với khoản lãi kỷ lục trong quý I năm nay. Cụ thể trong 3 tháng đầu năm, hãng bay này ghi nhận doanh thu gần 28.300 tỷ đồng, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm 2023. Đây cũng là mức doanh thu quý cao nhất kể từ khi Vietnam Airlines chuyển mô hình thành công ty cổ phần từ năm 2015.

Sau khi trừ các chi phí, công ty mẹ Vietnam Airlines lãi trước thuế khoảng 1.500 tỷ đồng quý I. Trong kỳ này, hãng hàng không quốc gia Việt Nam cũng ghi nhận khoản thu nhập khác hơn 3.630 tỷ đồng do phát sinh thu nhập từ việc xóa nợ theo thỏa thuận trả tàu bay của công ty con Pacific Airlines.

Với việc đạt doanh thu cao nhất lịch sử trong quý I/2024, Vietnam Airlines đã ngắt mạch chuỗi 16 quý thua lỗ liên tiếp và báo lãi sau thuế kỷ lục hơn 4.441 tỷ đồng, đảo chiều ngoạn mục so với mức lỗ 37 tỷ đồng cùng kỳ

.
Tương tự Vietnam Airlines, Vietjet Air và Vietravel Airlines cũng đã báo cáo những con số tích cực trong quý I.
Cụ thể, Vietjet Air cho biết hãng đã lãi hợp nhất gần 540 tỷ đồng trong quý vừa qua khi doanh thu vận chuyển hàng không tăng 38% so với cùng kỳ, lên gần 17.800 tỷ đồng.

Trong đó, doanh thu vận chuyển hành khách và hoạt động phụ trợ, cho thuê chuyến bay đạt trên 15.700 tỷ đồng; doanh thu từ việc thu xếp, vận chuyển quyền sở hữu và thương mại tàu bay, động cơ đạt gần 1.500 tỷ đồng và doanh thu từ cho thuê khô tàu bay đạt trên 450 tỷ đồng.

Tương tự, Vietravel Airlines cũng cho biết đã đạt doanh thu hơn 490 tỷ đồng trong quý I và lãi ròng hơn 10 tỷ đồng. Đây cũng là lần đầu tiên hãng hàng không này có lãi 3 tháng liên tục sau 3 năm cất cánh.

Tính đến nay, thị trường hàng không Việt Nam có 5 hãng hàng không đang hoạt động thực tế với các đường bay vận chuyển hành khách, bao gồm Vietnam Airlines, Vietjet Air, Bamboo Airways, Vietravel Airlines và Pacific Airlines (tiền thân là Jetstar Pacific). Trong khi Pacific Airlines đang tạm dừng hoạt động, trả hết các tàu bay, Vietravel Airlines chỉ có 3 tàu bay với mạng bay hạn chế. Bên cạnh đó, việc Bamboo Airways tái cơ cấu, thu hẹp mạng bay và đội bay đã khiến các hãng còn lại có thêm thị phần.
Vì lẽ đó, thực tế ghi nhận, miếng bánh thị trường hàng không Việt Nam gần như nằm trong tay của Vietnam Airlines và Vietjet Air.

Lãi lớn không đến từ… giá vé cao?
Trong bối cảnh dư luận trong nước thời gian qua đã có nhiều ý kiến về việc các hãng hàng không thay nhau tăng giá vé một cách “chóng mặt”, đặc biệt trong dịp Tết Âm lịch hoặc gần đây nhất là kỳ nghỉ lễ 30 tháng 4, giá vé đã tăng đến mức “không thể chấp nhận được”. Thì việc các hãng hàng không báo lãi kỷ lục giống như một “cú vả” vào mặt những hành khách, những người phải chấp nhận bỏ ra một số tiền rất lớn cho nhu cầu đi lại rất thiết thực.

Dường như cũng “thấu hiểu” được sự thiếu tế nhị này, đại điện các hãng hàng không cũng đã rất nhanh chóng lên tiếng giải thích cho những con số lãi kỷ lục của họ. Cụ thể, đại diện Vietnam Airlines khẳng định hãng báo lãi đột biến là nhờ đẩy mạnh khai thác quốc tế, nỗ lực tái cơ cấu và yếu tố mùa vụ cao điểm quý I. Theo đó, doanh thu vận tải hàng không quốc tế đã trở lại bằng giai đoạn trước dịch với hơn 13.800 tỷ đồng, đóng góp 65% vào tổng doanh thu.
Tương tự, đại diện Vietjet Air cho hay lợi nhuận sau thuế tăng mạnh nhờ vận tải hành khách quốc tế tăng trưởng cùng hiệu quả từ các chương trình gia tăng doanh thu phụ trợ và tối ưu chi phí hoạt động. Trong quý I, hãng đã mở mới 15 đường bay quốc tế và nội địa, nâng tổng số đường bay lên 140.

Biểu đồ ngược cực kỳ ngoạn mục ghi nhận lãi đảo chiều trong lịch sử hoạt động của Vietnam Airlines.
Biểu đồ ngược cực kỳ ngoạn mục ghi nhận lãi đảo chiều trong lịch sử hoạt động của Vietnam Airlines.

Như góp thêm phần “phụ họa”, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thông tin 3 tháng đầu năm nay, sản lượng hành khách thông qua hệ thống 21 cảng hàng không đang khai thác thuộc ACV đã đạt gần 28 triệu lượt. So với cùng kỳ năm 2023, lượng khách tăng nhẹ 1% chiếm 24% kế hoạch năm. Tuy nhiên, tổng lượng khách quốc tế đã tăng 47% so cùng kỳ năm 2023, đạt hơn 10,5 triệu lượt. Hành khách quốc nội giảm 15% đạt 17,4 triệu lượt. Bên cạnh đó, một số “chuyên gia về hàng không” mà bài viết không tiện nêu tên, cũng đã góp tiếng nói trên các kênh truyền thông, với cùng quan điểm tương tự.

Tóm gọn, quan điểm lý của các hãng hàng không về việc lãi kỷ lục trong Quý 1 là do hiệu quả đến từ hoạt động khai thác quốc tế và tối ưu hoạt động nội bộ. Việc “lãi khủng” này không hề đến từ việc “giá vé máy bay nội địa cao ngất ngưỡng” như dư luận đang ca thán suốt mấy tháng qua?!

Dù các hãng hàng không đã “thanh minh” về nguyên nhân lãi lớn nhưng có một thực tế không thể phủ nhận là giá vé máy bay nội địa trong quý I đã tăng rất cao và sẽ chưa thể “hạ nhiệt” khi mà vẫn còn nhiều yếu tố tác động như việc từ ngày 1/3 trần giá vé máy bay tăng từ 2,3 – 6,7% trên hầu hết các chặng nội địa.

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa qua, giá vé một số chặng bay như Hà Nội – Nha Trang lên tới 6-7 triệu đồng/vé khứ hồi, chặng Hà Nội – Phú Quốc có thời điểm hơn 8 triệu đồng/vé khứ hồi, hay các chặng phổ biến hơn Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh đi Đà Nẵng cũng từ 3,5-4 triệu đồng/vé,… đã buộc một lượng khách nội địa hoặc chuyển sang lựa chọn phương tiện di chuyển khác, hoặc chấp nhận một mức giá cao đến phi lý.
Đã có chỉ đạo rà soát giá vé nội địa… nhưng chắc “không ăn thua”!

Để kiểm soát giá vé máy bay, đặc biệt sau khi diễn ra tình trạng tăng giá vé máy bay của các hãng hàng không nội địa trong dịp cao điểm, Bộ Giao thông vận tải đã phát công văn yêu cầu Vụ Vận tải và Cục Hàng không Việt Nam kiểm tra và rà soát tình hình giá vé máy bay nội địa tăng cao. Yêu cầu này cần được hoàn thành và báo cáo lại trước ngày 10/5. Quá trình kiểm tra sẽ kéo dài trong 3 ngày làm việc, từ ngày 7/5 đến ngày 9/5. Phạm vi kiểm tra bao gồm hoạt động bán vé, kê khai và niêm yết giá vé máy bay tại các hãng hàng không, đoàn kiểm tra gồm 10 thành viên chủ trì bởi ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam thực hiện.
Trước đó, Bộ GTVT đã gửi yêu cầu tới Cục Hàng không Việt Nam và Vụ Vận tải để rà soát và kiểm tra giá vé máy bay, nhằm tăng cường quản lý và kiểm soát giá vé máy bay, góp phần vào việc bình ổn giá và đảm bảo hài hòa giữa các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội theo đúng chỉ đạo của Chính phủ.

Ông Đỗ Hồng Cẩm (bìa trái), Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, trưởng đoàn kiểm tra sẽ kiểm tra hoạt động bán vé, kê khai, niêm yết giá vé máy bay tại các hãng hàng không.
Ông Đỗ Hồng Cẩm (bìa trái), Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, trưởng đoàn kiểm tra sẽ kiểm tra hoạt động bán vé, kê khai, niêm yết giá vé máy bay tại các hãng hàng không.

Bộ GTVT lưu ý rằng, tình trạng tăng giá vé máy bay của các hãng hàng không nội địa trong thời gian qua đã ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại của người dân, đặc biệt trong các dịp cao điểm như kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa qua. Do đó, Cục Hàng không Việt Nam được yêu cầu thực hiện khẩn trương việc rà soát và kiểm tra các hoạt động bán vé, kê khai và niêm yết giá vé máy bay, đảm bảo sự công khai và minh bạch thông tin về giá vé máy bay của các hãng hàng không. Nếu phát hiện bất thường, cần có biện pháp chỉ đạo, điều chỉnh và xử lý ngay theo thẩm quyền. Đồng thời, cần tăng cường thanh tra và kiểm tra hoạt động bán vé, kê khai và niêm yết giá của các hãng hàng không, không để tình trạng tăng giá vé trái quy định xảy ra.

Vụ Vận tải được giao nhiệm vụ chủ động theo dõi và tham mưu cho Bộ GTVT chỉ đạo các cơ quan và đơn vị tăng cường kiểm tra hoạt động vận tải, phục vụ hành khách. Đồng thời, cần tăng cường các giải pháp nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu đi lại của người dân, bảo đảm không có tình trạng tăng giá vé trái quy định, đặc biệt là trong các dịp cao điểm như mùa hè sắp tới, với tinh thần hài hòa giữa lợi ích của doanh nghiệp và nhu cầu của người dân.

Thế nhưng, theo nhận định của người viết, sẽ rất khó để Đoàn công tác có thể tìm thấy các vi phạm (nếu có) trong việc kiểm soát giá vé. Vì bản chất các hãng hàng không trên nguyên tắc đều “tuân thủ” trần giá vé theo quy định tại Thông tư số 34 của Bộ GTVT. Về cơ bản, Thông tư 34 cũng không có vấn đề. Vấn đề nằm ở chỗ cao hơn rất nhiều, đó chính là việc vận hành và quản lý thị trường hàng không hiện tại đã có quá nhiều bất cập.

Thành An

Bình luận (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.